پیش بینی اوج شعری مجدد

بنده پیش‌بینى میكنم كه ان‌شاءاللَّه در آینده‌ى نه چندان دورى، ما یك اوج شعرىِ مجددى داشته باشیم از همین استعدادهاى جوان. البته باید پیش بروند، باید تكمیل كنند، باید شعرها پخته‌تر و عمیق‌تر بشود و قطعاً خواهد شد. ان‌شاءاللَّه در دوران ما یك بناى رفیعى به وجود خواهد آمد كه یادآور دورانهاى اوج شعر در كشور ماست؛ چون شعر در دورانهاى تاریخى، پست و بلند داشته؛ در بعضى از دورانها، شعر اوج داشته. ما ان‌شاءاللَّه در آینده‌ى نه چندان دورى این را خواهیم داشت.

چیزی بگویید که مفید باشد!

این قریحه، یك نعمت بزرگى است كه خدا به كسى عطا میكند؛ این نعمت را نباید كفران كرد. شكرانه‌ى این نعمت این است كه انسان با این قریحه یك چیزى بیاورد وسط و به انسانها و افكار عرضه كند كه براى آنها مفید باشد. نه اینكه من بخواهم خشك و جامد بگویم؛ با قطع نظر از سود و استفاده‌ى مستمع، شاعر به فكر دل خودش نباشد و حرف دل و احساسات خودش را نگوید؛ نه، اشكالى ندارد؛ یعنى بنا بر این نیست كه ما سخن گفتن شاعر از دل و براى دل خود را نفى كنیم؛ لیكن میخواهیم این را بگوئیم كه در مقام تقویم و ارزیابى، اگر بناست شعر محتوائى داشته باشد، بهترین محتواها همین محتواهاى شعر دینى و شعر مذهبى است با عرض وسیع و گسترده‌اى كه دارد.

سطح ذوق و تأمل مردم را بالا بیاورید!

بعضى از آقایان مداحها به ما میگویند كه آقا این شعرهاى قلمبه سلمبه را كه بخوانیم، مردم نمیفهمند. خب، بله، بعضى از شعرها واقعاً همین جور است؛ از سطح تفكر عمومى مردم بالاتر است؛ یعنى یك آدم ادیب و شاعر و باذوق هم باید دقت كند تا معنا را بفهمد؛ اینها را ما توصیه نمیكنیم؛ لیكن توجه داشته باشید، ذهن مردم و تلقى مخاطب با خواندن شما بالا مى‌آید. این را من به مداحها میگویم؛ یعنى شما میتوانید ذهن مردم را بالا بیاورید. شعرهاى خوب، الفاظ زیبا، مضامین عالى و معارف قوى خوانده بشود؛ خب، مردم مجبور میشوند گوش كنند. وقتى شما خوب میخوانید، گوش میكنند و طبعاً ذهنشان بالا مى‌آید. حتماً ما باید این را جزو وظائف خودمان بدانیم كه سطح دید و سطح ذوق و تأمل مردم را بالا بیاوریم.

مناجات هم جزو شعر آئینى است

نكته‌ى بعد این است كه مناجات هم جزو شعر آئینى است. شعر آئینى فقط مسئله‌ى مدح و مرثیه نیست؛ مناجات هم جزو شعر آئینى است. براى اینكه مضمون مناجات را درست پیدا كنیم، بهترین مرجع، دعاهاست. دوستان با صحیفه‌ى سجادیه انس پیدا كنید. این قریحه‌اى كه من در شماها مى‌بینم، خیلى خوب میتوانید مضامین صحیفه‌ى سجادیه را در قالب اشعارِ بسیار زیبا بیاورید... شما میتوانید مضامین دعاى عرفه‌ى سیدالشهداء (سلام اللَّه علیه) را به شعر بیاورید. دعاى عرفه‌ى امام حسین عاشقانه است. اگر چنانچه آشنا بشوید، انس پیدا كنید، دقت كنید، از یك فقره‌ى این دعا میتوانید یك قصیده، یك مجموعه، یك قطعه، یك غزلِ خیلى قشنگ از آب در بیاورید. بنابراین براى مناجات و توحید، از صحیفه و از دعاها استفاده كنید.

استفاده از زیارت جامعه‌ى كبیره

براى مناقب ائمه، از زیارتها، بخصوص زیارت جامعه‌ى كبیره استفاده كنید. بنابراین شما دیگر هیچ احتیاجى ندارید كه مبالغاتى را در ذهن خودتان خلق كنید. آنچه كه باید در باب ائمه (علیهم‌السّلام) گفته شود، در زیارت جامعه هست. شما میتوانید یك فقره از فقرات زیارت جامعه را - حالا شاید صدها فقره است - انتخاب كنید و با توجه به قریحه‌ى شعرى و تخیل و فرآورى ذهنى خودتان، یك غزل زیبا و ناب از آب در بیاورید. ظرفیت این معارف اینقدر بالاست.

با منابع دینی انس بگیرید

معارف بلند اسلامى و قرآنى را از خود قرآن و از نهج‌البلاغه و از بعضى از روایات اهل‌بیت - روایات اصول كافى در بخشهائى - اخذ كنید.  با این منابع، انس پیدا كنید. شعر آئینى خیلى دامنه‌ى وسیعى دارد و شما میتوانید بر روى ذهنیت جامعه اثر بگذارید.

چند چیز که باید بر آن تکیه کنید:

مضمون‌یابى

1.     روى این چند چیز خیلى تكیه كنید: یكى مضمون‌یابى است. شما وقتى میخواهید یك مطلب را بیان كنید، این را با مضامین گوناگونى میشود بیان كرد. مضمون‌سازى براى بیان یك حقیقت، یك هنر بزرگ شعرى است؛ كه البته مركز و منبع اصلى‌اش هم شعرهاى سبك هندى است؛ همین شعر صائب و شعر بیدل و شعر عرفى و شعر كلیم. به اینها كه مراجعه كنید، مى‌بینید دستگاه مضمون‌سازى و مضمون‌یابى در آنجا فوق‌العاده وسیع است. اسم هر لباسى را ما میگذاریم یك مضمون. معناى مضمون‌دار این است.

تركیب‌سازى‌هاى نو

2.     دیگرى، تركیب‌سازى‌هاى نو است. خب، الان در دوره‌ى انقلاب، زبان رائج متداول حرف زدن وارد شعر شده - چیزى كه در قبل از انقلاب معمول نبود - البته به شكلهاى مختلف؛ بعضى قوى هستند و از این زبان به شكل خیلى زیبائى استفاده میكنند، بعضى هم یك خرده سطحش پائین‌تر است. هیچ اشكالى ندارد كه ما از همین زبان محاوره‌ى معمولى و رائجِ خودمان براى بیان آن معانى و معارف استفاده كنیم؛ منتها با تركیبهاى نو، شكلهاى نو، واژه‌گزینى‌هاى نو.

درست‌گوئى

3.     مسئله‌ى دیگر، مسئله‌ى درست‌گوئى است. دوستان باید به این نكته توجه كنند كه شعر بایستى از لحاظ موازین زبان، درست باشد؛ فعلها درست به كار برود، در جاى خود به كار برود؛ ارتباط بخشهاى جمله، ارتباط منطقى و قانونى باشد.

مواظبت بر تاثیر محیط

4.     نكته‌ى دیگرى كه به نظر من براى مجموعه‌ى دوستانى كه شعر مذهبى میگویند، مهم است، مسئله‌ى تأثیر محیط است. البته منظور من محیط عمومى جامعه نیست. بدیهى است كه محیط جامعه روى انسان اثر دارد. وضع اقتصادى، وضع سیاسى، وضع اجتماعى، روى هر انسانى یك اثرى میگذارد، روى شاعر هم اثر میگذارد، طبعاً روى شعرش هم اثر میگذارد؛ این را نمیخواهم بگویم. محیطهاى خاص، حلقه‌هاى فرهنگىِ خاص روى ذهنها اثر میگذارد. من میخواهم بگویم شما جوان مؤمنِ مقید و محب اهل‌بیت كه با یك عشق و شورى راجع به اهل‌بیت صحبت میكنید، شعر میگوئید، راجع به معارف الهى، راجع به توحید، اینجور عاشقانه و زیبا سخنورى و سخن‌سرائى میكنید، توجه داشته باشید كه محیطها شما را به سمت و سوهاى دیگر نكشاند. یعنى خودتان مراقب خودتان باشید. در این راه به خودتان ثبات قدم بدهید و روزبه‌روز آن را تقویت كنید؛ چون محیطهاى شعرى و هنرى و ادبى روى انسان اثر میگذارد. بنابراین مراقب محیطها باشید؛ و این هم با ارتباطهاى پیوسته‌ى شما با همدیگر حاصل خواهد شد. به نظر من جلسات شعراى مادح اهل‌بیت - چه جوانها، چه پیشكسوتها و قدیمى‌ها - با یكدیگر، باید جلسات مستمرى باشد. البته معنایش این نیست كه لزوماً یك جلسه باشد؛ نه، باید جلساتى وجود داشته باشد براى همین كه در این محیط، استعدادهاى جوشان جوان رشد پیدا كند.

مسائل انقلاب، جنگ و دفاع مقدس

5.     نكته‌ى آخر هم این است كه به برخى از موضوعات در شعرهاى آئینى كم پرداخته میشود؛ از جمله موضوعات مربوط به مسائل انقلاب، مسائل جنگ و دفاع مقدس. هشت سال دفاع مقدس از لحاظ زمانى هشت سال بود، اما از لحاظ استمرار معنوى و فكرى و فرهنگى ممكن است قرنها ادامه داشته باشد. باید این امانت را حفظ كنید، باید منتقل كنید. یكى از همین چیزهائى كه مربوط به جنگ است و از چیزهائى است كه ذهن من را مشغول میكند، این جانبازهائى هستند كه بعد از مدتى به شهادت میرسند؛ این خودش یك موضوع ویژه است؛ این غیر از شهیدى است كه در جبهه شهید شده و درباره‌اش هم شعر گفته شده؛ این انسانى است كه یك تجربه‌اى را گذرانده و رنجى را تحمل كرده، آخرش هم شهید شده. بگردید موضوعات اینجورى را پیدا كنید.




موضوع: چشمه معرفت-مباحث معرفتی، 
 

تاریخ درج شعر : دوشنبه 1391/02/18 | 05:16 ق.ظ | خادم : شاهد | نظرات
نمایش نظرات 1 تا 30
.: پایگاه تخصصی مدح و مرثیه حسینیه:.
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو